Monthly Archives: February 2018

The Numbers Game

I began CassidySlangScam in March 2013. In that first year, I got a paltry 3,292 views. The numbers have been going up consistently every year since. And I have to say, 2018 has already been a great year for the blog. I have already had more hits in the two months of this year than in that entire first year!

February has proven to be a very good month too, with more hits than any other month since the blog began (nearly 3000 so far, with a day still to go!)

Thanks to everyone who has helped to make the stats so good over the last year and has helped to spread the truth about Cassidy and his bullshit.

Thosaigh mé ar CassidySlangScam i Mí an Mhárta, 2013. Sa chéad bhliain sin, ní bhfuair mé ach 3.292 amas. Tá na huimhreacha ag dul i méad gach bliain ó shin. Agus caithfidh mé a rá, cuireadh tús maith le 2018 cheana féin. Bhí níos mó amas (cuairt) agam sa chéad dá mhí den bhliain seo ná mar a bhí agam sa chéad bhliain sin ar fad!

Agus chruthaigh an Feabhra go hiontach maith fosta. Bhí níos mó amas agam i bhFeabhra na bliana seo ná mar a bhí agam mí ar bith eile ó thosaigh an blag (beagnach 3000 go dtí seo – agus tá lá amháin le dul againn go fóill!)

Ba mhaith liom buíochas a ghabháil anseo le gach duine a chuidigh leis na staitisticí maithe seo a bhaint amach le bliain anuas agus a chuidigh leis an fhírinne a scaipeadh faoi Daniel Cassidy agus a chuid bréag.

Advertisements

Goon

(This is another piece which I have republished, edited and translated into Irish because of The Year of the Irish Language 2018. Seo píosa eile atá athfhoilsithe agam anseo, maraon le roinnt athruithe agus aistriúchán i nGaeilge, in ómós do Bhliain na Gaeilge 2018.)

 

Daniel Cassidy, in his crazy book How The Irish Invented Slang, claimed that the word goon, meaning an idiot (and later, a muscle-bound henchman) derives from the Irish word guan, meaning ‘a fool’. There are several problems with this. Firstly, Cassidy states that the English word is ‘origin unknown’, while most dictionaries (including the OED) regard it as a contraction of an earlier word goonie or gooney, which is known since the 16th century and means a fool or a large bird like an albatross. This seems perfectly reasonable and I can see no reason to prefer an Irish derivation to this English origin.

Secondly, guan is not a common word in Irish. It is not given at all in Ó Dónaill’s dictionary, and in Dinneen’s dictionary it is ascribed to Ó Neachtain’s manuscript dictionary of 1730. It is not found in the 7 million word Corpas na Gaeilge. The word guanach for silly or fanciful is certainly common and is given in all dictionaries but guan itself isn’t.

In other words, this is as stupid and unlikely as the rest of Cassidy’s nonsense.

Mhaígh Daniel Cassidy, ina leabhar craiceáilte How The Irish Invented Slang, go bhfuair an Béarla an focal goon, a raibh an chiall ‘amadán’ leis fadó (agus a fuair an chiall cúlaistín matánach ina dhiaidh sin), ón fhocal Gaeilge ‘guan’, a chiallaíonn amadán. Tá roinnt fadhbanna leis an mhíniú seo. Sa chéad áit, deir Cassidy go ndeir foclóirí an Bhéarla gur focal ‘origin unknown’ atá ann. Is bréag lom é sin. An chuid is mó de na foclóirí Béarla (an OED san áireamh), tá siad ar aon intinn gur giorrúchán é ar an tseanfhocal gooniegooney, atá ar taifead ón 16ú haois agus a chiallaíonn amadán nó éan mór cosúil leis an albatras. Tá an míniú seo iomlán réasúnta, dar liom féin, agus ní thuigim cén fáth a roghnódh duine ar bith an tsanasaíocht Ghaeilge in áit an chinn seo ón Bhéarla.

Ar an dara dul síos, ní focal coitianta guan sa Ghaeilge. Ní luaitear i bhfoclóir Uí Dhónaill é agus i bhfoclóir an Duinnínigh, deir sé go bhfuil sé i lámhscríbhinn fhoclóir Uí Neachtain a scríobhadh in 1730. Níl sé luaite i gCorpas na Gaeilge, corpas 7 milliún focal. Tá an focal guanach (amaideach) coitianta go leor, cinnte, ach níl an focal guan coitianta ar chor ar bith.

Lena rá i mbeagán focal, tá an ceann seo chomh bómánta neamhdhóchúil leis an chuid eile de raiméis Cassidy.

Sneeze

(This is another piece which I have republished, edited and translated into Irish because of The Year of the Irish Language 2018. Seo píosa eile atá athfhoilsithe agam anseo, agus a bhfuil eagarthóireacht déanta agam air agus aistriúchán de curtha ar fáil agam in ómós do Bhliain na Gaeilge 2018.)

According to Cassidy, the English word sneeze derives from Irish.

Sní as (pron. snee’as, flowing, dripping, leaking, coursing out of) is not to be sneezed at. It is the Irish origin of the English sneeze.

There are several points to be noted here. First of all, the phrase sní as (=ooze out of) doesn’t exist in Irish as a way of referring to sneezing. Nor could it exist, as far as I can see. The word sní refers to slow movement of liquids, such as a running, a dripping or a flowing, or to the slow movement of snails or slugs. Here is the entry from Mícheál Ó Siochfhradha’s Irish-English, English-Irish Dictionary published in 1973 by the Talbot Press in Dublin:

Sní, f. flowing slowly (as water); crawling (as snail)

As sneezing is one of the fastest and most dynamic actions the human body is capable of, it hardly seems likely that sní would be used to describe it!

Then again, there is an Irish word for sneeze. It’s in all the dictionaries. Sraoth is the word. So if you want to say “I sneezed”, you would say lig me sraoth. If you want to say ‘I was sneezing’, you say bhí mé ag sraothartach (or in my Ulster dialect, bhí mé ag srofartaigh). You can find the ancestor of these words in eDIL. In a text of c. 800 AD, it occurs in the form sred.

We also have to look at borrowings between languages. Generally speaking, languages borrow words that they don’t have a word for themselves. Thus banshee, or kosher, or imam have been borrowed into English because English doesn’t have words for those concepts. But people have always sneezed, so why wouldn’t English have had a word for sneezing before the Irish gave them an expression? Did the Irish give them the flu at the same time?

Of course, the English did have an expression for sneezing – the word sneezing. It has many cognates in Germanic languages. Sneeze is ‘niesen’ (pronounced ‘neezen’) in German and ‘niezen’ (neesa) in Dutch. It occurs as early as 1470 in the works of Chaucer. The words sneeze, niesen and niezen are obviously the same and none of them has any direct connection with Irish.

 

De réir Cassidy, is ón Ghaeilge a tháinig an focal Béarla sneeze:

Sní as (pron. snee’as, flowing, dripping, leaking, coursing out of) is not to be sneezed at. It is the Irish origin of the English sneeze.

Tá roinnt pointí le tabhairt faoi deara anseo. Ar an chéad dul síos, níl an frása ‘sní as’ le fáil sa Ghaeilge mar dhóigh le labhairt ar an tsraothartach, agus ní dóigh liom go dtiocfaí úsáid a bhaint as ar an dóigh sin ach oiread. Ciallaíonn an focal sní an dóigh a mbíonn leacht tiubh ag bogadh go mall. Sileadh smugairle ón tsrón, mar shampla, nó an dóigh a mbíonn seilide nó drúchtín ag bogadh. Seo an chiall de réir Irish-English, English-Irish Dictionary Mhícheáil Uí Shiochfhradha, a d’fhoilsigh an Talbot Press i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1973:

Sní, f. flowing slowly (as water); crawling (as snail)

Ní hionann sin agus sraoth a ligean, ar ndóigh. Tá sraoth a ligean ar cheann de na gníomhartha is gasta agus is dinimiciúla dá dtig le corp an duine a dhéanamh. Ní dócha go mbainfí úsáid as an fhocal sní le cur síos ar rud chomh gasta leis.

Agus ar ndóigh, tá focal i nGaeilge ar ‘sneeze’ an Bhéarla. Sraoth atá ann. Tá sé le i ngach foclóir Gaeilge. Deirtear ‘Lig mé sraoth’ nó ‘bhí mé ag sraothartach (nó sa chanúint s’againne ó thuaidh, ‘bhí mé ag srofartaigh’.) Thig leat sinsear na bhfocal seo a aimsiú in eDIL. Tá sé le fáil i dtéacs a scríobhadh c. 800 AD san fhoirm sred.

Ní mór dúinn amharc ar an dóigh a nglacann teangacha focail óna chéile fosta. Go ginearálta, tógann teangacha focail ó theangacha eile nuair nach bhfuil focail acu ar na rudaí sin. Sin an fáth ar thóg an Béarla banshee ón Ghaeilge, kosher ón Eabhrais agus imam ón Araibis, cionn is nach raibh focail ag an Bhéarla ar na rudaí sin a bhaineann le cultúir eile. Ach cén fáth nach mbeadh focal ag an Bhéarla ar shraoth sular thug na Gaeil ceann dóibh? An amhlaidh gur bhronn na Gaeil ulpóg orthu ag an am chéanna?

Ar ndóigh, bhí focal ag an Bhéarla ar shraoth – an focal sneeze. Tá a lán gaol ag sneeze i dteangacha Gearmánacha eile. Is é ‘niesen’ an focal ar shraoth sa Ghearmáinis agus ‘niezen’ san Ollainnis. Tá an focal le fáil sa Bhéarla chomh luath le saothair Chaucer sa bhliain 1470. Is léir gurb ionann iad na focail sneeze, niesen agus niezen agus níl baint dá laghad acu leis an Ghaeilge.

Goo-goo

This is another incredibly stupid claim made in Daniel Cassidy’s staggeringly incompetent book How The Irish Invented Slang. Apparently, goo-goo is an American slang term for upper class ‘reformers’. This term derives from the phrase Good Government, and there was a string of Good Government clubs at the end of the 19th century promoting this ideology (https://en.wikipedia.org/wiki/Goo-goos).

Daniel Cassidy, of course, begs to differ. No, this well-known and well-attested derivation is wrong. Really, it has its origins in the teeming Irish-speaking slums of New York and represents the Irish guth guth. The Irish what? I hear you ask – especially if you speak Irish. Guth guth, says Danny the Dork, a reduplication of Irish guth meaning voice or (rarely) blame. So according to Cassidy, this phrase means:

‘guth guth (pron. guh guh), complain, complain; reproach, reproach; blame blame; censure, censure; fig. blah, blah.’

Is this true? No, of course not. There is absolutely no evidence of this phrase existing anywhere outside of Cassidy’s fantasy world. It’s that well-known English phrase, shit shit.

 

Seo píosa cacamais eile i leabhar sáramaideach Cassidy How The Irish Invented Slang, cacamas atá chomh bómánta sin, is deacair a thuiscint cén fáth a gcreidfeadh duine ar bith é. De réir cosúlachta, is téarma é goo-goo a bhí in úsáid i Meiriceá le cur síos ar dhaoine saibhre a bhí sásta tacú le hathleasuithe rialtais. Níl aon amhras faoi bhunús an fhocail seo. Tagann sé ó GG –Good Government, agus bhí slabhra de chumainn Good Government ar fud na Stát i ndeireadh an 19ú haois a bhí ag cothú na hidé-eolaíochta seo (https://en.wikipedia.org/wiki/Goo-goos).

Ní chreideann Daniel Cassidy sin, ar ndóigh. Dar le Cassidy, tá an tsanasaíocht seo (míniú a bhfuil a lán tacaíochta ar a shon) mícheart. Deir Cassidy go bhfuil bunús an téarma le fáil i bplódcheantair Ghaelacha Nua-Eabhraic agus is ionann é agus an ‘Ghaeilge’ ‘guth-guth’. Ar ndóigh, ní Gaeilge sin. Níl ciall ar bith leis an tsainmhíniú a thugann Cassidy air:

‘guth guth (pron. guh guh), complain, complain; reproach, reproach; blame blame; censure, censure; fig. blah, blah.’

Is raiméis cheart é an sainmhíniú seo. Níl fianaise ar bith ann go raibh an frása guth-guth in úsáid riamh taobh amuigh de bhlaosc chraiceáilte Daniel Cassidy. Lena rá i mbeagán focal, níl ann ach an friotal clúiteach Gaeilge sin, cac-cac.

Hick and Aitheach

The English word hick (peasant, bumpkin) means the same as the Irish words tuathánach, cábóg, tútachán, farcach. That is, it means the same thing, more or less, as that common word in the English of Ireland, culchie.

According to Daniel Cassidy, in his work of fantasy How The Irish Invented Slang, it comes from the Irish word aitheach. Aitheach is an old-fashioned, literary word for a churl and of course, the sound of aitheach is nothing like the sound of hick. (For English speakers with no Irish, it’s pronounced something like Aha or eye-hah. To get a proper flavour of how it might be pronounced in the main dialects, go to focloir.ie and play the sound files for the words maith and teach.)

And of course, etymologists know where the word hick originated in English. Hick is an affectionate version of the name Richard. It’s a form of the name which was found among rural people. Hick is used with the meaning of yokel as far back as 1565. As usual, Cassidy ignored what real scholars had to say about this word.

Cassidy’s conjecture about this word is just a bare-faced lie – just like the rest of Cassidy’s stupid conjectures.

 

Ciallaíonn an focal Béarla hick an rud céanna leis na focail Ghaeilge tuathánach, cábóg, tútachán, farcach. Is é sin, ciallaíonn sé an rud céanna, a bheag nó a mhór, leis an fhocal choitianta sin i mBéarla na hÉireann, culchie.

De réir Daniel Cassidy, ina leabhar fantaisíochta How The Irish Invented Slang, is ón fhocal Gaeilge aitheach a tháinig sé. Is focal seanfhaiseanta liteartha é aitheach a chiallaíonn cábóg nó duine tuaithe agus ar ndóigh, níl fuaim aitheach cosúil le hick ar chor ar bith.

Agus ar ndóigh, tá a fhios ag lucht na sanasaíochta cá has a dtáinig an focal hick sa Bhéarla. Is leagan muirneach é Hick den ainm Richard. Bhí an leagan seo den ainm le fáil i measc na dtuathánach. Faightear hick leis an chiall sin tuathánach chomh fada siar leis an bhliain 1565. Mar is gnách, rinne Cassidy neamhaird den méid a bhí le rá ag daoine léannta faoin fhocal seo.

Níl i mbuille faoi thuairim Cassidy faoin fhocal seo ach deargbhréaga, ar ndóigh – go díreach cosúil leis an chuid eile de thuairimí amaideacha Cassidy.

The Captain Returns/Filleann an Captaen

Some while back, I gave out to and about Captain Grammar Pants (a.k.a. Sean Williams of Evergreen State) for buying into Cassidy’s nonsense and helping to spread it far and wide through her grammar and ‘etymology’ site on FaceBook. After a while, she contacted me and admitted that she had made a mistake with Cassidy’s rubbish. Fine, I thought. At least one sinner has returned to the fold …

However, imagine my surprise when I came across this piece of crap on Captain Grammar Pants the other day. It was published about four months ago. (October 2017)

Dude! Slang can be fun and mystifying at the same time; its meaning also changes over time. Today we sort out DUDE (Irish, “incompetent fool”) …

Oh, for God’s sake! Didn’t you learn anything last time? There is a word dúid in Irish. It means 1. Stump 2. (a) Stumpy object, protuberant part; (short) horn, (cropped) ear, tail. (b) Short-stemmed (clay) pipe. 3. (Craned) neck, throat. 4. (a) Stumpy person. (b) Mopish, shy person; numbskull.

So where did the definition “incompetent fool” come from? Who invented that one? It’s not a direct quote from Cassidy but it’s close enough. And dude means a dandy or fop, which dúid doesn’t. The English dude almost certainly comes from Yankee DOODle DANDY, who stuck a feather in his cap and called it macaroni (which was also slang for a fop or dandy in the 18th century). There are several other possibilities but dúid isn’t as good a candidate as Yankee Doodle Dandy, as these sources agree:

http://www.slate.com/blogs/lexicon_valley/2013/11/05/dude_etymology_of_the_word_is_traced_to_doodle_as_in_yankee_doodle_dandy.html

https://www.etymonline.com/word/dude

So, Captain Grammar Pants, PLEASE wise up and stop misleading people about language!

 

Tamall beag ó shin, thug mé amach do Captain Grammar Pants (nó Sean Williams ó Evergreen State mar is fearr aithne uirthi) as glacadh le raiméis Cassidy agus as cuidiú lena scaipeadh i gcéin is i gcóngar tríd an suíomh gramadaí agus ‘sanasaíochta’ atá aici ar FaceBook. I ndiaidh tamaillín, chuaigh sí i dteagmháil liom agus d’admhaigh go raibh meancóg déanta aici le cacamas Cassidy. Go breá, arsa mise liom féin. Ar a laghad, tá peacach amháin i ndiaidh filleadh ar an tréad … Samhlaigh an t-iontas a bhí orm, áfach, nuair a chonaic mé an cacamas seo ar Captain Grammar Pants an lá faoi dheireadh. Tuairim is ceithre mhí ó shin a foilsíodh é (Deireadh Fómhair 2017):

Dude! Slang can be fun and mystifying at the same time; its meaning also changes over time. Today we sort out DUDE (Irish, “incompetent fool”) …

Ó, ar son Dé! Nár fhoghlaim tú a dhath an uair dheireanach? Tá an focal dúid sa Ghaeilge, ceart go leor, ach ní hé sin a chiall. Seo na sainmhínithe, de réir FGB (Ó Dónaill):

  1. Stump 2. (a) Stumpy object, protuberant part; (short) horn, (cropped) ear, tail. (b) Short-stemmed (clay) pipe. 3. (Craned) neck, throat. 4. (a) Stumpy person. (b) Mopish, shy person; numbskull.

Cá háit a bhfuarthas an sainmhíniú sin “incompetent fool” mar sin? Cé a chum an ceann sin? Ní sliocht díreach as saothar Cassidy atá ann ach tá sé cóngarach go leor. Agus ciallaíonn dude gaige nó scóitséir. Níl an chiall sin ag an fhocal dúid, ar ndóigh. Tá sé chóir a bheith cinnte gurbh ó Yankee DOODle DANDY a tháinig an focal dude, ‘who stuck a feather in his cap and called it macaroni (focal a raibh an chiall gaige nó ‘dandy’ leis i mBéarla an ochtú haois déag). Tá roinnt moltaí eile ann, ach níl dúid chomh maith mar bhunús an fhocail le Yankee Doodle Dandy, mar atá le feiceáil sna foinsí seo:

http://www.slate.com/blogs/lexicon_valley/2013/11/05/dude_etymology_of_the_word_is_traced_to_doodle_as_in_yankee_doodle_dandy.html

https://www.etymonline.com/word/dude

Mar sin de, a Chaptaein, LE DO THOIL, bíodh ciall agat agus stad de bheith ag cur dallamullóg ar dhaoine faoi chúrsaí teanga!

An Fear Nach dTig Leis Ubh a Fhiuchadh

Nochtadh a lán tuairimí spéisiúla maidir leis an Ghaeilge le déanaí ar na meáin shóisialta, tuairimí a léiríonn cuid mhór faoi dhearcadh na ndaoine a chum iad. Ceann de na tuairimí ba spéisiúla ná ceann le hÉireannach (is léir nach Gael é) a bhí ag gearán faoin chur amú ama a bhaineann le Gaeilge a fhoghlaim: I help my daughter with her Irish homework, that she knows is pointless in life at age 9 & it’s so frustrating knowing her time could be spent better learning things she’ll need in the future. I wasted time on Irish and finished school unable to boil an egg.. Ní gá dom a rá gur magadh faoin fhear seo rud bocht as an tuairim seo a nochtadh (go háirithe an non-sequitur faoi uibheacha a fhiuchadh), ach nuair a léigh mé é, thosaigh mé a smaoineamh ar dhaoine agus ar thuairimí den chineál seo.

Ar an chéad dul síos, nár fhoghlaim gach duine rudaí ar scoil nár bhain siad úsáid astu riamh? D’fhoghlaim mise a lán acu. Cothromóidí cearnacha? An fhisic? Ní hamháin sin, ach tá mé lánchinnte nár bhain mé úsáid phraiticiúil riamh as cuid ar bith den eolas a d’fhoghlaim mé i ranganna staire, cé gur mór liom an t-eolas atá agam ar an stair agus bheinn i bhfad ní ba bhoichte gan é.

Agus sin ráite, tá níos mó i gceist le hábhair a fhoghlaim ar scoil ná fíricí ags faisnéis a bhailiú, nach bhfuil? Don chuid is mó againn, baintear úsáid as ábhair scoile le píosa páipéir a fháil, agus ansin, bogaimid ar aghaidh chuig rud éigin eile. Tá an píosa páipéir againn a chruthaíonn go raibh muid maith go leor leis an phíosa páipéir a fháil. Agus mar gheall air sin, táimid i dteideal dul ar aghaidh agus píosa páipéir níos speisialaithe a fháil. Tá ábhair a rinne mé ar scoil nár bhain mé úsáid astu riamh, ach tá an cháilíocht agam. Ní cur amú ama a bhí ann. Cuid den oideachas agus den oiliúint a bhí ann, sin a raibh.

Agus nuair a amharcaim siar ar na hábhair a bhí agam ar scoil, bhí cuid acu a raibh dúil agam iontu agus cuid eile nach raibh, ach ní cuimhin liom riamh a rá ag aois a 9 (nó fiú ag aois 12 nó 14) nár chóir roinnt ábhar a theagasc cionn is nach bhfuil maith ar bith iontu. Agus sin an fáth a bhfuil amhras orm cé acu a rinne páiste 9 mbliana d’aois cinneadh mar sin léi féin nó nach ndearna. Nó arbh é an tuismitheoir a d’fhág an scoil agus é chomh hamaideach sin a chinntigh go mbeadh an tuairim sin aici chomh hóg sin?

Agus ar ndóigh, tá scileanna eile a bhaineann le hábhair a fhoghlaim. An dóigh le staidéar a dhéanamh, an dóigh le ham a bhainistiú, an dóigh le nótaí a bhreacadh, an dóigh le foinsí eolais a aimsiú agus an chuid is fearr a bhaint astu. Agus ansin, tá an cumas rudaí a fhoghlaim de ghlanmheabhair. Agus níos tábhachtaí ná rud ar bith eile, tá muinín ann. Tá scileanna den chineál chéanna ag baint le teanga ar bith a fhoghlaim. Tá scileanna inaistrithe ag baint le rud ar bith a fhoghlaim, is cuma cad é atá ann.

Daoine aineolacha ar nós fhear seo na n-uibheacha amha, glacfaidh siad leis nach fiú teanga mar an Ghaeilge a fhoghlaim, mar ní chuideoidh sé leat teangacha eile a fhoghlaim. A mhalairt atá fíor. Tá a lán fianaise ann go bhfuil sé i bhfad níos fusa do dhuine atá dátheangach an tríú nó an ceathrú teanga a fhoghlaim. Is é an bhacainn is mó atá ar fhoghlaimeoirí teanga nó na rudaí sa chéad teanga a nglacann siad leo mar rialacha dochta uilíocha agus ní mar ghnéithe randamacha dá dteanga féin. Más féidir leat na bréagchinnteachtaí sin a bhriseadh, bíonn an fhoghlaim i bhfad níos fusa. Is é rud é, níl a fhios ag fear na n-uibheacha amha cad iad na teangacha a mbeidh ar a iníon iad a fhoghlaim amach anseo. Asairis? Rúisis? Indinéisis? Ní féidir sin a thuar, ach is féidir teanga nach bhfuil cosúil leis an Bhéarla a theagasc di a fhágfaidh go mbeidh sé níos fusa aici Teanga 3 nó Teanga 4 a fhoghlaim más gá. Ach ina áit sin, b’fhearr leis a cuid oideachais a theorannú mar gheall ar na claonta páistiúla atá aige féin.

Is é fírinne an scéil go mbaineann teangacha ar fud an domhain úsáid as réimse teoranta fuaimeanna, struchtúr agus straitéisí le cur síos ar an domhan. Baineann Araibis agus Eabhrais úsáid as struchtúir ar nós liom, agat, astu i nGaeilge. Tá a lán lán teangacha ar fud an domhain a bhfuil an fhuaim a scríobhtar sa Spáinnis mar j nó sa Ghaeilge mar ch iontu, fuaim nach dtig le cuid mhór Béarlóirí a rá ar chor ar bith. Cuireann na teangacha Polainéiseacha sealbhaíocht in iúl mar shuíomh, ionas go bhfuil an rud ‘agat’, go díreach mar a dhéantar sa Ghaeilge nó sa Bhreatnais. Thiocfadh liom na céadta sampla eile a thabhairt. Má fhoghlaimíonn tú teanga ar bith, thig leis cuidiú leat teangacha eile a fhoghlaim ar an iliomad saindóigheanna praiticiúla.

Tá a lán fáthanna ann leis an Ghaeilge a fhoghlaim mar is ceart. Fiú más dóigh leat gur cur amú ama í an Ghaeilge, tá a lán fáthanna maithe le do pháistí a spreagadh leis an teanga a fhoghlaim mar is ceart. Agus sin ráite, má mhúintear do pháistí nach bhfuil sa Ghaeilge ach cur amú ama, beidh sí ina cur amú ama, dóibhsean agus do na páistí a gcaithfidh seomra ranga a roinnt le páistí ar cuireadh brú orthu éirí as an teanga a fhoghlaim sular thosaigh siad.

Agus sin gan smaoineamh fiú ar na fáthanna deimhneacha cultúrtha leis an Ghaeilge a fhoghlaim. Tá beagnach 4 mhilliún duine ag foghlaim Gaeilge le Duolingo faoi láthair – i bhfad níos mó ná foghlaimeoirí na hEabhraise, nó na Tuircise, nó na hIoruaise. Cad chuige a bhfuil an oiread sin daoine ag iarraidh Gaeilge a fhoghlaim? Is é fírinne an scéil go gcuireann sí an duine i dteagmháil lena oidhreacht chultúrtha. Is ón Ghaeilge a tháinig an chuid is mó de na logainmneacha agus na hainmneacha pearsanta in Éirinn. Tá litríocht iomlán i nGaeilge atá an-difriúil leis an Bhéarla. Agus tá an oiread sin ceoil in Éirinn atá bainteach leis an teanga.

Ní hamháin sin, ach gan dul rófhada ar bhóthar na polaitíochta, rinneadh feachtas den chinedhíothú theangeolaíoch ar an Ghaeilge agus bhí sin freagrach as meath na teanga. Lena rá go simplí, is geall le ciníochas an meon atá ag na daoine a rinne agus a dhéanann iarracht an Ghaeilge a mhilleadh. Tá na tuairimí seo cosúil leis an nóisean gur chóir foraoisí báistí nach bhfuil ach ina gcur amú cionn is go bhfuil siad lán speiceas atá galánta ach gan tairbhe a stróiceadh agus plandálacha ordúla lán de chrainn rubair nó bhanana a chur ina n-áit. Má ligimid do bhiogóidigh agus ciníochaithe an bua a bheith acu sa chás seo, cé chomh fada agus a mhairfidh teangacha ar nós na hOllainnise nó n Danmhairgise nó na Seicise sula gcuirfear i mbaol iad cionn is go measann daoine nach bhfuil siad inmharthana a thuilleadh mar gheall ar a n-easpa cainteoirí.